Schilderwerk in Heerde en Wapenveld

De gemeente Heerde telde op 1 januari 2026 in totaal 8.384 woningen, met een gemiddelde woonoppervlakte van 128 vierkante meter. Ruim 81 procent daarvan is een eengezinswoning en 18,2 procent is gebouwd voor 1945. De grootste enkele bouwperiode is 1965 tot 1975, met 1.610 woningen.

Drie kernen, drie situaties

Heerde zelf is de grootste kern, met een dorpscentrum en daaromheen wijken uit de jaren zestig en zeventig. Wapenveld ligt aan de zuidkant richting Hattem, met een vergelijkbare opbouw maar meer lintbebouwing. Veessen ligt aan de IJssel, in het open uiterwaardengebied, en is klein, oud en volledig blootgesteld aan de wind.

Die derde situatie is de bijzondere. Een woning in Veessen aan of nabij de dijk krijgt een aanzienlijk zwaardere belasting dan een woning in de luwte van het bos bij Heerde. De combinatie van wind, slagregen en weinig beschutting betekent dat de zuidwestgevel daar sneller aan een beurt toe is en dat de kitvoegen eerder scheuren. In de pagina over buitenschilderwerk staat waarom die kitvoegen zoveel gewicht in de schaal leggen.

De bouwgolf van 1965 tot 1975

Bijna een op de vijf woningen in deze gemeente is uit de periode 1965 tot 1975. Dat is bouwkundig een herkenbaar type: rijtjes en tweekappers met houten gevelvullende puien, houten boeiboorden en een houten betimmering onder de dakrand. In die jaren werd er ruim met hout gewerkt aan de buitenzijde, en juist dat hout vraagt nu, vijftig jaar later, om aandacht.

Bij dit type woning zitten drie plekken waar consequent als eerste schade optreedt. De onderdorpel van de grote pui aan de tuinzijde, omdat daar het meeste water langs het glas afloopt. De aansluiting van de boeiboord op de gevel, omdat daar de dakrand het water afvoert. En de betimmering achter de goot, die vaak pas wordt gezien als de goot toch al lekt.

Wie een woning uit deze periode bezit, doet er verstandig aan die drie plekken jaarlijks in het najaar te controleren met de prikproef uit houtrot en kozijnonderhoud. Dat kost tien minuten en scheelt, als er iets gevonden wordt, het verschil tussen een reparatie en een vervanging.

Ruime woningen, ruim binnenwerk

Met gemiddeld 128 vierkante meter zijn de woningen hier duidelijk ruimer dan het landelijke gemiddelde van 120. Voor binnenschilderwerk betekent dat grotere aaneengesloten wandvlakken en hogere plafonds, en dus verhoudingsgewijs meer schilderoppervlak per ruimte en minder afplakwerk per vierkante meter.

Dat is gunstig voor de prijs per vierkante meter, maar het verandert wel de eisen aan het resultaat. Op een grote wand is elke aanzet, elke ongelijke laagdikte en elke reparatie zichtbaar, zeker bij strijklicht uit een zijraam. Op zulke wanden is diepmat vrijwel altijd de betere keuze boven matzijde, en is nat in nat doorwerken belangrijker dan snelheid.

Buitengebied en agrarisch bezit

Rond Heerde en Veessen ligt veel buitengebied met voormalige boerderijen, schuren en bijgebouwen. Voor dat bezit gelden andere afwegingen dan voor een woonhuis. Op een schuurdeur of een gepotdekselde gevel is een dekkende verf zelden de juiste keuze: die laag barst en vraagt daarna om afsteken. Een impregnerende beits verweert geleidelijk en laat zich bijwerken zonder de oude laag te verwijderen.

Bij bijgebouwen speelt bovendien de vraag hoe representatief het moet zijn. Een schuur die alleen droog en heel hoeft te blijven, vraagt om onderhoud dat gericht is op waterwering; een verbouwd bijgebouw dat als woonruimte in gebruik is, vraagt om het volledige systeem. Dat onderscheid maken scheelt in de begroting aanzienlijk.

Cijfers over de woningvoorraad: CBS StatLine, tabel 82550NED (voorraad woningen naar bouwjaarklasse en woningtype), peildatum 1 januari 2026.