Behang: soorten, ondergrond en wanneer het beter is dan verf

De keuze tussen verf en behang wordt vaak als een smaakkwestie gepresenteerd, maar er zit een technische kant aan die zwaarder weegt. Verf volgt de ondergrond en laat elke oneffenheid zien. Behang legt er een laag overheen die zijn eigen structuur meebrengt en die oneffenheden juist verbergt. Op een oude, gerepareerde wand is dat het verschil tussen aanvaardbaar en teleurstellend.

De drie families

Papierbehang

Het klassieke behang, waarbij de lijm op de baan wordt aangebracht en het papier moet weken voordat het op de wand gaat. Dat weken is precies wat het lastig maakt: te kort en de naden trekken open bij het drogen, te lang en het papier scheurt. Papierbehang is dun, ademend en goedkoop, maar het vergeeft weinig.

Vliesbehang

De standaard van dit moment. De drager is een vlies van cellulose- en textielvezels dat niet krimpt of uitzet bij vocht. De lijm gaat op de wand, de baan gaat er droog tegenaan. Dat maakt het aanzienlijk eenvoudiger te verwerken en het verwijderen later ook: vliesbehang laat zich in de regel droog van de wand trekken zonder het stucwerk te beschadigen.

Vinylbehang

Een vliesdrager met een toplaag van pvc. Vochtbestendig en afneembaar, wat het geschikt maakt voor keukens, halletjes en toiletten. De keerzijde is dat de toplaag vrijwel geen damp doorlaat. Op een koude buitenmuur die al vochtgevoelig is, is vinyl daarom geen goed idee: het vocht slaat dan achter het behang neer.

Wanneer behang praktisch wint van verf

• Bij fijne scheurvorming. Een wand die haarscheuren blijft ontwikkelen, bijvoorbeeld boven deurkozijnen in een oudere woning, kan met glasweefsel of renovatievlies worden gestabiliseerd. De scheuren komen dan niet meer door.
• Bij een niet vlakke ondergrond. Structuurbehang of vliesbehang met reliëf verbergt plaatselijke oneffenheden die met verf pas na volledig egaliseren weg zouden zijn.
• Bij een geluidsgevoelige of kale ruimte. Een zwaardere behangsoort dempt de akoestiek van een lege kamer merkbaar meer dan verf.
• Bij een gewenste tekening of textuur. Dat spreekt voor zich, maar het is wel de reden dat behang de laatste jaren weer aan terrein wint.

Verf wint op zijn beurt waar het vlak moet blijven en waar veel wordt gestoten of schoongemaakt, en waar de wand later gemakkelijk van kleur moet kunnen veranderen.

De ondergrond, waar het echt over gaat

Behang mislukt vrijwel nooit door het behang zelf, en bijna altijd door de wand eronder. Vier eisen:

1. Draagkrachtig. Oude, loszittende verflagen of afbladderend stucwerk moeten eraf. Behang trekt bij het drogen aan de ondergrond, en wat los zit komt mee.
2. Zuigend maar niet dorstig. Kaal gips of nieuw stucwerk zuigt de lijm zo snel op dat er geen hechting overblijft. Voorstrijken met een verdunde primer lost dat op.
3. Niet zuigend en glad is óók een probleem. Op oude, gladde latex hecht behanglijm slecht. Mat schuren en een voorstrijk met vulkracht zijn dan nodig.
4. Egaal van kleur. Onder licht of dun behang schijnt een donkere plek of een reparatie in ander materiaal gewoon door. Een egaliserende voorlaag lost dat op.

Praktische aandachtspunten

Behangbanen hebben een aanzetrichting en vaak een rapport, de afstand waarover de tekening zich herhaalt. Bij een groot rapport gaat er merkbaar meer materiaal verloren; bij een baanbehang zonder tekening vrijwel niets. Bij een rapport van 64 centimeter en een kamerhoogte van 2,60 meter kan het verlies oplopen tot een vijfde van de rol. Reken dat mee in de berekening, en koop alle rollen in dezelfde charge: net als bij verf kunnen partijen minimaal verschillen.

Bij hoeken geldt dat vrijwel geen enkele muur haaks is. Een baan die tot in de hoek doorloopt en er aan de andere kant weer uitkomt, staat scheef. De vakregel is: de baan een tot twee centimeter om de hoek laten lopen en de volgende baan strak in het lood beginnen, met een overlap in de hoek zelf.

Vochtige ruimtes vragen om terughoudendheid. In een badkamer houdt behang zelden lang stand, ook vinyl niet, omdat de naden op termijn water opnemen. In een toilet zonder douche gaat het meestal wel goed.

Behangen laten doen

De prijs van behangwerk bestaat voor het grootste deel uit de voorbereiding en niet uit het plakken. Een gladde, geverfde wand die alleen voorgestreken hoeft te worden is een fractie van het werk van een wand waar oud behang af moet, waar reparaties nodig zijn en waar geëgaliseerd moet worden. Bij een aanvraag helpt het daarom zeer om te vermelden wat er nu op de wand zit en in welke staat die is. Beschrijf dat in het aanvraagformulier, dan kan de offerte in één keer realistisch zijn.