Binnenschilderwerk in Hattem, Zwolle en omgeving

Binnenschilderwerk valt uiteen in twee soorten werk die weinig met elkaar te maken hebben. Wanden en plafonds zijn oppervlaktewerk waar snelheid en gelijkmatigheid tellen. Houtwerk is precisiewerk waar de voorbereiding en het aantal lagen bepalen hoe lang het resultaat houdbaar is. In een offerte horen die twee dan ook apart te staan.

De volgorde van het werk

1. Ruimte leegmaken of centreren en afdekken, inclusief vloer en plinten.
2. Reparaties: gaatjes vullen, scheuren uitkrabben en vullen, loszittende delen verwijderen.
3. Schuren en stofvrij maken. Dit is de stap die het meest wordt overgeslagen en het duidelijkst terug te zien is.
4. Plafond, want wat er valt en spat komt op de wanden terecht.
5. Wanden, in banen die nat in nat worden doorgewerkt zodat er geen aanzetten ontstaan.
6. Houtwerk: kozijnen, deuren, plinten, trap. Grondlaag waar het hout kaal is, daarna een of twee aflakken.
7. Oplevering bij daglicht en bij strijklicht, en pas daarna de vloerafwerking terug.

De volgorde plafond, wanden, houtwerk is geen gewoonte maar logica: elke stap kan de vorige nog vuilmaken, en het houtwerk moet als laatste strak worden afgezet tegen de al geschilderde wand.

Wanden en plafonds

Op een wand die vlak en in goede staat is, is twee lagen muurverf op een voorgestreken ondergrond de standaard. Het werk zit dan vooral in het afplakken en in de aansluitingen. Bij een grote kleurwissel of een sterk zuigende ondergrond komt daar een laag bij.

Plafonds zijn zwaarder werk dan wanden, letterlijk. Ze worden vrijwel altijd in diepmat uitgevoerd, om twee redenen: glans laat op een plafond elke onvlakheid zien en het strijklicht uit de ramen valt er precies verkeerd op. Wie een plafond in zijdeglans laat zetten, ziet daarna elke naad tussen de gipsplaten.

In woningen van voor 1945, waarvan er in de gemeente Hattem 18,6 procent staan, komen nog stucplafonds met ornament voor. Daar geldt dat het aantal verflagen zich in de loop van de decennia opstapelt en het reliëf langzaam dichtslibt. Bij zulke plafonds is het beter om spaarzaam te schilderen dan royaal, en soms is het verwijderen van oude lagen de enige manier om het ornament terug te krijgen. Dat laatste is specialistisch werk en hoort apart begroot te worden.

Houtwerk, deuren en trappen

Binnendeuren en kozijnen krijgen bijna altijd een watergedragen lak in zijdeglans. De voorbereiding bepaalt hier alles: ontvetten, mat schuren, plaatselijk gronden waar het hout kaal is, en de doorgeschuurde plekken bijwerken voordat de aflak erop gaat. Een deur die alleen even wordt overgelakt, ziet er twee jaar goed uit; een deur die is voorbereid, tien.

Trappen zijn een geval apart. Een houten trap die geschilderd wordt, moet tegen slijtage kunnen en tegelijk niet glad worden. Een reguliere lak op een traptrede is binnen een jaar doorgelopen in het midden en is bovendien gevaarlijk glad op sokken. Voor treden is een speciale, slijtvaste of matte trapverf de juiste keuze, en het is verstandig om treden en stootborden in twee verschillende afwerkingen te doen: de stootborden mogen glanzen, de treden niet.

Er is één praktische regel die veel ergernis scheelt: een trap kan niet in één keer geschilderd worden zolang hij gebruikt moet worden. Om en om schilderen, dus eerst de even treden en na uitharding de oneven, houdt de trap begaanbaar.

Wonen tijdens het werk

Bij watergedragen verf is doorwonen zelden een probleem. De geur is beperkt en de stofdroogtijd kort. Het knelpunt zit in de ruimte: een kamer waar geschilderd wordt, moet die dag leeg genoeg zijn om er omheen te kunnen werken. In een bewoonde woning wordt daarom per ruimte gewerkt en niet door het hele huis tegelijk.

Wat u zelf doet, hoeft niet betaald te worden. Meubels naar het midden schuiven, gordijnen afhalen, schilderijen en schakelplaatjes eraf, kasten leegruimen: het is eenvoudig werk dat direct in de begrote uren scheelt. Wat u beter niet zelf doet, is het schuren en het vullen, omdat een reparatie die zichtbaar is onder de verf alsnog opnieuw gedaan moet worden.

Waarom de winter een goed moment is

Buitenschilderwerk is gebonden aan het seizoen: verf moet kunnen uitharden voordat de luchtvochtigheid in de avond stijgt, wat in de praktijk betekent dat er van ongeveer april tot oktober buiten wordt gewerkt. Binnenwerk kent die beperking niet. In de wintermaanden is de agenda daardoor ruimer en is werk sneller in te plannen.

Er is één technisch aandachtspunt in de winter: ventileren. Watergedragen verf geeft vocht af terwijl het droogt, en in een goed geïsoleerde woning met de ramen dicht blijft dat vocht hangen. Dat vertraagt de droging en kan condens op koude vlakken geven. Een kier open en de mechanische ventilatie op een hogere stand tijdens en na het schilderen is voldoende.