Buitenschilderwerk in de regio Hattem en Zwolle

Verf aan de buitenkant van een woning heeft één hoofdtaak: voorkomen dat water in het hout trekt. Hout dat nat wordt en niet snel genoeg droogt, gaat op termijn rotten, en dan is de schilder te laat. Het moment waarop u laat schilderen bepaalt daarom niet alleen hoe uw huis eruitziet, maar ook wat de volgende beurt gaat kosten.

Wanneer is het nodig

Niet de kalender maar de laag zelf geeft het antwoord. Vier signalen, in volgorde van urgentie:

• Krijten. Wrijf met een droge vinger over de verf. Blijft er poeder achter, dan is het bindmiddel aan de oppervlakte afgebroken. Dit is het beste moment om te schilderen: de laag is nog gesloten en er kan overheen.
• Haarscheurtjes. Fijne barstjes, meestal het eerst op de bovendorpel en op de zuidwestzijde. Er komt nu water in de laag, maar het hout is nog droog.
• Bladderen. De laag laat los in schilfers. Er staat water tussen verf en hout. Vanaf hier moet er worden afgestoken en gegrond.
• Zacht hout. Prik met een schroevendraaier in de onderdorpel. Zakt hij weg, dan is het geen schilderwerk meer maar houtherstel. Zie houtrot en kozijnonderhoud.

Wie bij het krijtstadium schildert, betaalt voor schilderwerk. Wie wacht tot het bladderstadium, betaalt voor afsteken, gronden en schilderen. Wie tot het vierde signaal wacht, betaalt voor timmerwerk. Dat is in de praktijk het verschil tussen een beurt en een verbouwing.

Niet alle gevels tegelijk

De zuidwestgevel krijgt in Nederland zowel de meeste uv-straling als de meeste slagregen. Die gevel is doorgaans één tot twee onderhoudscycli eerder toe aan een beurt dan de noord- en oostzijde. Op de noordgevel is uv juist geen probleem, maar blijft het na regen langer nat, wat algen en groene aanslag geeft.

Dat betekent dat het volledig schilderen van een woning niet altijd de zuinigste keuze is. Bij een woning waarvan de zuidwestzijde krijt en de noordzijde nog gaaf is, kan een gerichte beurt op de belaste gevels plus een reinigingsbeurt op de rest jaren winst opleveren. Voorwaarde is wel dat de kleur wordt vastgelegd, zodat de volgende ronde aansluit.

In deze regio speelt de ligging bovendien een rol. Woningen aan de rand van de Veluwe, in Epe, Heerde en delen van Hattem, staan vaak dicht bij bomen: minder directe zon, maar meer schaduw, meer vocht en meer aanslag. Woningen in het open gebied richting de IJssel en de polder bij Oldebroek en Wezep vangen juist meer wind en slagregen. Dezelfde verf gaat op die twee plekken verschillend lang mee.

Het seizoen

Buitenwerk loopt in de praktijk van april tot oktober. De begrenzing zit niet in de temperatuur overdag maar in het verschil tussen dag en nacht. Verf moet voldoende zijn uitgehard voordat de luchtvochtigheid in de avond oploopt en er dauw op het oppervlak slaat. Een laag die nog nat is als de dauw valt, verliest glans, hecht slechter en kan uitslag geven.

Praktisch betekent dat: in het voor- en naseizoen tot een uur of drie in de middag aflakken, in de zomer ook in de avond. En op een dag met neerslag in de voorspelling wordt er niet buiten gelakt, ook niet als het op dat moment droog is.

Systeem en aantal lagen

Op bestaand, gaaf schilderwerk volstaat na reinigen en schuren één of twee aflakken. Op plaatselijk kaal hout hoort daar een grondlaag onder, en op geheel kaal hout een volledig systeem: een impregnerende grond, een tussenlaag en een aflak. Dat laatste is drie werkgangen met droogtijd ertussen, en dat verklaart waarom een verweerd kozijn zoveel duurder is dan een kozijn dat op tijd is bijgehouden.

De kitvoegen horen bij het systeem. De aansluiting tussen kozijn en metselwerk en de beglazingskit zijn de plekken waar water als eerste binnenkomt. Een offerte die de kit niet noemt, is niet compleet: het vervangen van een gescheurde voeg kost weinig en voorkomt de duurste schade.

Onderhoudstermijnen

Deze termijnen zijn richtinggevend en gaan uit van een goed uitgevoerde vorige beurt. Een tussentijdse controle van de onderdorpels, eenmaal per jaar, is de goedkoopste vorm van onderhoud die er bestaat: tien minuten kijken voorkomt het duurste herstel.